Vì sao tôi bỏ phiếu tin cậy vaccine Việt Nam?…

0
77

TÌM HIỂU VAC XIN NANOCOVAX CỦA VIỆT NAM, SỬ DỤNG CÔNG NGHỆ PROTEIN TÁI TỔ HỢP (CÙNG CÔNG NGHỆ VỚI NOVAVAX CỦA MỸ)…

Dưới đây là nguyên văn bài viết của GSBS Trần Tịnh Hiền, chuyên gia về bệnh truyền nhiêm và nghiên cứu lâm sàng của VN. (Về uy tin học thuật và chuyên môn của ông, tôi có tóm tắt thật gọn ở stt ngày 7/6 hoặc bạn có thể vào đọc thường xuyên trang FB của ông, địa chỉ đây:  https://www.facebook.com/tran.t.hien.9026)

Thông tin về vắc xin Covid-19 NANOCOVAX của Cty Nanogen Việt Nam không nhiều trên thông tin đại chúng và y học, ngoài những cập nhật về tiến độ nghiên cứu lâm sàng. May mắn là có một loại vắc xin tương tự của Mỹ đã gần hoàn tất pha III thử nghiệm, NOVAVAX, đều sử dụng công nghệ protein tái tổ hợp (recombinant protein) nên chúng ta có thể tìm hiểu chi tiết là loại vắc xin này.

Nhiều tháng trước tôi có giới thiệu về vắc xin này nay bổ sung thêm một số cập nhật. https://www.facebook.com/tran.t.hien.9026/posts/10214536410043765

Công-nghệ protein – tái tổ hợp là một công nghệ khá “truyền thống” đã được thử thách trong quá khứ, trên lĩnh vực sản xuất vắc xin. Khác với công nghệ mRNA còn khá mới mẻ chưa chịu nhiều thử thách, công nghệ protein tái tổ hợp đã thành công với vắc xin Viêm Gan B được FDA công nhận từ 1986 và tiêm được cho trẻ sơ sinh ngay những ngày đầu sau sinh; vắc xin Cúm mùa từ 2013, rồi vắc xin chống ung thư cổ tử cung Human Papilloma Virus HPV vào những năm 2000.

Để chế tạo vắc xin protein tái tổ hợp phải qua nhiều công đoạn:

– Xác định protein đích (với Covid-19 là protein gai S).

– Giải trình tự đoạn gene mã hoá protein này.

– Đưa đoạn gen ấy vào bộ gen của một virus khác (recombinant technology) trường hợp Novavax và Nonocovax) là dùng baculovirus.

– Cho virus baculo xâm nhập vào một tế bào khác thường có “năng suất” tổng hợp protein cao (trong trường hợp này là tế bào con ngài).

– Thu hoạch các “protein gai” do tế bào côn trùng này sản xuất và làm tinh khiết (recombinant protein).

– Gắn vào hạt nano (nanoparticle). Không biết Nanogen-VN có làm bước này không?

– Thêm các phụ gia (adjuvant) Nanogen chỉ sử dụng aluminum phosphate (AlPO4) còn vắc xin Mỹ có nhiều phụ gia khác…

Chính vì những công đoạn này vắc-xin protein tái tổ hợp mất nhiều thời gian để chế tạo ra hơn là công nghệ mRNA và đó là vì sao Novavax chỉ xuất hiện thứ 4 ở Hoa Kỳ, sau Moderna, Pfeizer và Johnson & Johnson.

Một lợi điểm của vac xin Novavax, cũng là của vac xin Việt Nam Nanocovax là vẫn ổn định sau nhiều tuần ở nhiệt độ 2°C đến 8°C.

Về đáp ứng tạo kháng thể loại vắc xin protein tái tổ hợp, dựa vào số liệu đã công bố cho thấy vượt trội với hiệu giá trung hoà cao hơn nhiều lần.

Nói là vậy nhưng quy trình rất phức tạp ở từng bước như chọn kháng nguyên nào để làm vắc xin vì protein gai có 2 tiểu đơn vị S1, S2, và những vùng cấu trúc có chức năng đặc biệt độc lập (domain) hay phụ thuộc (motif) nên chọn chính xác nơi nào giúp virus kết hợp với thụ thể ACE2 trên tế bào của con người để làm kháng nguyên sẽ quyết định sự thành bại của vắc xin.

Ngoài ra chọn phụ gia là những chất tăng cường đáp ứng miễn dịch cũng quan trọng…

Một vấn đề khác là số liệu nghiên cứu ở các giai đoạn tiền lâm sàng cũng như lâm sàng cần được công bố minh bạch trên những tạp chí khoa học trên thế giới để mọi người tham khảo giúp việc công nhận vắc xin được dễ dàng.

Cho đến nay NOVAVAX (USA) đã công bố kết quả gia đoạn I&II trên tạp chí NEJM. Giai đoạn III đang tiến hành.

(Xem ảnh 1, minh họa đoạn này)

VỀ TÌNH HÌNH CHẠY ĐUA SẢN XUẤT VẮC-XIN TRÊN THẾ GIỚI

Giới thiệu số liệu về sản xuất vắc-xin chống covid-19 trên thế giới bằng hình đơn giản (hình số 2).

H1: số lượng nghiên cứu theo giai đoạn thử nghiệm lâm sàng pha I, II, II; Cập nhật theo ngày. Các vắc-xin đang dẫn đầu

H2: Nanocovax (Nanogen) của VN có trong danh sách này. Đáng được khuyến khích!

(Tình hình cập nhật đến 1-6-2021 của New York Times)

[Hết trích bài GS Trần Tịnh Hiền]. Xem tiếp ảnh 3, thông tin ông cung cấp về CT Nanogen.

Bổ sung của tôi, người viết stt này. Thông tin về Novavax để bổ sung, có thể cũng tạo an tâm cho Nanocovax của Việt Nam, trong khi chờ công ty Nanogen (hiện hoạt động tại Khu Công Nghệ Cao TP Thủ Đức- TPHCM) đưa ra thông tin chính thức.

Trên trang web chính thức của công ty Novavax có thông tin rất tích cực: Vac Xin Novavax chứng minh đạt 90% hiệu quả tổng thể và 100% tác dụng bảo vệ chống lại các bệnh vừa và nặng trong thử nghiệm PREVENT-19 Giai đoạn 3.

Báo chí Hoa Kỳ đưa tin:  Công ty Novavax hôm 14/6 có đưa ra báo cáo dữ liệu giai đoạn cuối từ thử nghiệm lâm sàng tại Hoa Kỳ (trên gần 30.000 tình nguyện viên ở Hoa Kỳ và Mexico) là vaccine của họ có hiệu quả 93% đối với COVID-19 và cả trên nhiều biến thể của virus. Công ty đang xin cấp phép khẩn cấp ở Hoa Kỳ và các nơi khác để đưa ra thị trường trong quý 3 năm 2021. Xem ảnh 4.

VŨ KIM HẠNH