Trong ấm, ngoài êm

0
254

“Việt Nam xâm lược Campuchia!” là một thông điệp của Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long. Tôi chưa bàn đến đúng, sai nhưng chắc chắn đó không phải là một thông điệp mang tính chất kéo gần hai quốc gia Việt- Sing về mặt ngoại giao.

Có khá nhiều mổ xẻ về mặt đúng/sai của phát ngôn nhưng tôi đợi phát ngôn của Bộ Ngoại giao rồi mới nhận định. Thông điệp của Chính phủ Việt Nam cũng rất… ngoại giao (xem ảnh).

Khi nhắc đến lịch sử, Việt Nam từng chứng kiến những giai đoạn trỗi dậy về tâm thế tiếp cận ngoại giao ngang hàng với Trung Quốc lớn mạnh hơn rất nhiều khi xưng đế. Hoặc cũng có nhiều lần dù đánh cho thiên triều xơ xác nhưng vẫn nhún nhường xưng vương và cống nạp hàng năm.

Quốc gia này cũng từng phải xuất quân chinh phạt hay ban thưởng vỗ về các láng giềng nhỏ hơn trỗi dậy. Cách mà nhà Trần “gả” công chúa Huyền Trân trước rồi bình định ChămPa cũng là những thể hiện sự ngoại giao hôn nhân hay ngoại giao quân sự tùy thời điểm.

Nghĩa là sự tiếp cận về mặt ngoại giao mang tính chất tùy biến. Còn biến chuyển thế nào hay độ mềm mỏng/cứng rắn của phát ngôn ngoại giao lại tùy thuộc vào vị thế của quốc gia.

Chỉ xin lưu ý, thông thường một quốc gia cố tình khiêu khích quốc gia khác qua các phát ngôn của Chính phủ và quân đội, là thể hiện quốc gia bị khiêu khích đang ở vị thế thấp hơn.

Túc Dụ là Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Trung Quốc trước chiến tranh xâm lược của họ vào 1979 từng huênh hoang “ăn sáng Hà Nội, ăn tối Sài Gòn” chỉ với một phần lực lượng của Quân khu Côn Minh, Quân khu Quảng Châu. Sự ngạo mạn ấy trả giá khá đắt trên chiến trường thực tế.

Ngụy Phượng Hòa là Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc đương nhiệm phát ngôn nhẹ nhàng hơn rằng Trung Quốc không xâm lăng nhưng sẽ đánh trả nếu bị tấn công tại Biển Đông. Với hải chiến Hoàng Sa 1974 và thảm sát Gạc Ma 1988 thì lời nói đầy tính ngoại giao ấy chỉ thể hiện sự thâm hiểm, cáo già cấp cao.

Cái lõi vấn đề của quốc gia phát ngôn về một quốc gia khác chính là vị thế của cả hai với nhau và với tương quan thế giới. Tôi rất “thông cảm” cho Bộ Ngoại giao mỗi lần lên tiếng về Biển Đông không ngoài câu “Chúng tôi phản đối!” đầy yếu ớt mà không có thông điệp đi kèm rằng sẽ thực hiện những biện pháp tự vệ cần thiết.

Bộ Ngoại giao là cơ quan đối ngoại của Chính phủ. Phát ngôn của Bộ ngoại giao thể hiện vị thế của đất nước. Thông điệp mạnh mẽ hay nhún nhường cũng thể hiện ra như vậy.

Trong một tương liên sâu rộng về ngoại giao, sự “ngoài êm” cũng nói lên “trong ấm” hay không. Nghĩa là lực nội tại một quốc gia có đủ mạnh và thống nhất thì quốc gia ấy không bị bên ngoài khinh thường.

Nhân dân muốn biết “trong ấm” hay không thì hãy nhìn chất lượng cuộc sống của bản thân mình, gia đình mình và xung quanh. Thực tế đời sống xã hội chính là câu trả lời rõ ràng nhất.

Trong hiểu biết hạn hẹp cá nhân người viết, tính “trong ấm” của một quốc gia thường thể hiện ra bằng sự minh bạch của Chính phủ với nhân dân. Ví dụ một quốc gia minh bạch thì sẵn sàng công khai tài sản các thành viên của Chính phủ trước nhân dân, để nhân dân giám sát. Nhân dân phải đầu tắt, mặt tối mưu sinh thì có thể nhờ Đại biểu Quốc hội giám sát, chất vấn chính phủ, buộc chính phủ trả lời.

Lần nữa phải nhắc lại, một chính phủ điều hành quốc gia có “ấm” thì vấn đề đối ngoại mới “êm”.

Và hiện trạng đến việc thành viên của chính phủ không cần/được cho phép không trả lời câu hỏi của Đại biểu Quốc hội đã thể hiện phần nào tính “ấm” bên trong cỡ bao nhiêu…

Trong càng “lạnh” thì ngày thay thế những người điều hành quốc gia càng gần. Để trong “ấm” lên, để ngoài “,êm” hơn chứ không phải là những chịu đựng nhục nhã.

Đó là quy luật mà bất cứ quốc gia nào cũng gặp phải trong lịch sử!

MAI QUỐC ẤN

VIỆT NAM CÓ XÂM LƯỢC CAMPUCHIA HAY KHÔNG?

Vì thách thức của Khmer Đỏ, và các cuộc tàn sát dân Việt dọc biên giới nên VN đã đưa quân đội sang Campuchia trong cuộc chiến 10 năm (1979-1989) – thật ra từ 1977 hai bên đã tiến hành chiến tranh dọc theo biên giới trước khi VN cất quân sang giải phóng Pnom Pênh năm 1979.

Theo góc nhìn của VN, đây là cuộc chiến tự vệ và giải thoát dân tộc Cam thoát khỏi diệt chủng. Còn theo góc nhìn của thế giới( trừ Liên Xô và khối Đông Âu) thì đó là cuộc chiến xâm lược mà VN tiến hành đối với Campuchia. Vì thế họ chống lại nó, mà nhiệt tình nhất là khối Asean lúc đó- do họ nằm sát nách VN và đang sợ hãi sức mạnh của quân đội VN lúc ấy.

Nói từ góc độ lịch sử khách quan, khi nước này đem quân đội sang nước khác thì đó là xâm lược, như ta gọi cuộc chiến 1979 của TQ tiến hành đối với VN, như ta gọi xâm lược Pháp, xâm lược Mỹ khi họ đem quân qua nước ta; như thế giới gọi Iraq khi họ đem quân tràn sang Coet vậy.

Là một người lính tham gia chiến trường chống Khmer đỏ từ năm 1977, tôi cho rằng, lẽ ra chúng ta không nên đem quân sang Cam vì như thế là mắc mưu Trung Quốc. Vì mắc mưu nên chúng ta dính quá sâu vào Cam để đến năm 1989 mới phải rút quân vì sức cùng lực kiệt, vì áp lực của thế giới và của riêng TQ trong hội nghị Thành Đô. Nhưng lúc đó, ko phải ai cũng sáng suốt để nhận thức được điều này khi nhìn an ninh phía Tây đất nước bị xâm phạm và VN buộc phải hành động để bảo vệ mình. Nghe đâu lúc đó, chỉ có mình tướng Giáp là nhìn thấy vấn đề nhưng ko làm gì được.

Tôi ko ủng hộ việc đem quân qua Cam nhưng lại cho rằng, cần thiết dạy cho khmer Đỏ một bài học, giống như điều Đăng Tiểu Bình nghĩ về VN vậy. Đó là mâu thuẫn của tôi và các bạn chiến binh trẻ thời ấy. Cho đến giờ này, các bạn thấy, có bao nhiêu người Cam biết ơn VN vì đã giúp họ thoát khỏi nạn diệt chủng mà Khmer Đỏ gây ra? Không bao nhiêu cả. Ngay cả thủ tướng đương nhiệm của Cam hiện nay cũng không. Những điều ông ta nói cũng chỉ là đầu môi chót lưỡi nếu nhìn vào cách ông ta đối xử với TQ, kẻ giật dây nạn diệt chủng đó. Trong khi đó, máu Việt đổ xối xả trong cuộc chiến đó mà chỉ có người trong cuộc như bọn tôi mới hiểu được, cái giá máu đắt đỏ như thế nào khi đổi lấy hòa bình.

Cần phải thấy rằng tQ là bậc thầy thủ đoạn chiến tranh( tôi nhấn mạnh chữ thủ đoạn, chứ về chiến tranh thì chưa chắc). Họ đã tạo ra cuộc chiến liên hoàn cho VN. Họ dùng VN chống Mỹ để buộc Mỹ ngồi vào bàn đàm phán có lợi cho họ, để chiếm Hoàng Sa rồi sau đó sử dụng Khmer Đỏ hủy hoại tiềm lực của VN, rồi khi VN kéo quân qua Cam thì họ tràn sang xâm lược ta gây ra cuộc thảm sát và phá hoại đẫm máu trên toàn tuyến biên giới phía bắc để chiếm đất, tiếp theo đó là chiếm đảo Gạc Ma và một số đảo khác ở Trường Sa, rồi lại tiếp tục hạ nhục,trói buộc và sai khiến VN vào một hiệp ước ngay khi Liên xô tan rã.

Tôi đồng ý với một số bạn phây, rằng ta nghèo hèn nên bị một nước nhỏ xíu là Singapore khinh rẽ. Tôi đồng ý với các bạn rằng, ta phải nhìn lại mình vì sao để cái thằng nhỏ con ấy khinh mình. Nhưng theo tôi, nhìn lịch sử thì nên khách quan chứ đừng chủ quan và cố chấp. 

Cái dở của ông Lý về mặt ngoại giao là đem chuyện VN xâm lược Campuchia ra nói vào thời điểm này chứ ông ta ko sai nếu có dùng từ xâm lược. Còn Thái Lan thì tôi biết, họ sợ đến đái trong quần khi quân đội VN tiến quân sát biên giới Campuchia với nước họ. Hồi đó tuổi trẻ máu nóng, nhìn bọn lính Thái bên kia biên giới cứ chiều cuối tuần có gái lên thăm, bọn tôi cứ bàn với nhau, phải chi cấp trên cho đánh qua Thái Lan luôn thì thích phải biết, hehe

NGỌC VINH