Rừng cháy: sao không chửi mà khóc?

0
198

Thấy ngứa thì viết cho đã ngứa. Về chuyện rừng Ngàn Hống cháy.

Không ít người, trong đó có hàng giáo sư tiến sĩ, viết mỉa mai: Sao rừng miền Trung cháy mà các Sao không khóc, lại đi khóc Nhà thờ Đức Bà Paris?

Lãng nhách! Hạng dân đen vô học viết ra câu ấy không chấp. Nhưng hàng giáo sư tiến sĩ mà viết câu ấy thì đẳng cấp thấp hơn váy của các sao khoe hàng.

Nhà thờ Đức Bà Paris hay thậm chí rừng Tây Ban Nha cháy là đáng khóc. Bởi Nhà thờ Đức Bà là di sản văn hóa nhân loại, rừng Tây Ban Nha là rừng nguyên sinh, tất cả đều được người ta bảo tồn gìn giữ hàng ngàn năm. Bao nhiêu công sức người ta bỏ ra để bảo tồn từng milimet. Di sản người ta quý trọng như vậy mà rủi ro bị tàn phá thì đáng khóc, dù tôi chẳng ưa gì cái trò khóc lóc của các sao.

Nhưng rừng Việt Nam hay thậm chí một công trình di sản nào đó của Việt Nam mà bị cháy hay tàn phá thì theo tôi, nên chửi hơn là khóc!

Vì sao? Vì người Việt có quý trọng những thứ ấy đâu mà khóc?

Nếu có ai đó khóc thật lòng lúc này, tôi cho rằng, đó chỉ là nước mắt muộn màng. Sao không khóc ngay từ khi rừng bị chặt phá, cạo trọc? Có thông tin hàng ngày người ta vẫn cho nổ mìn khai thác đá làm tan hoang Ngàn Hống linh thiêng, nhưng mọi người vẫn làm ngơ. Đến bây giờ rừng cháy thì sao không truy ra hay chửi đứa nào gây cháy mà… kêu gọi mọi người cùng khóc?

Một lần lên Google Earth, soi xuống dãy Trường Sơn, thấy bên Tây xanh mượt, bên Đông bị cạo đến trọc đầu mà ruột đau như cắt. Tôi và nhiều người chia sẻ để kêu gọi bảo vệ rừng, chẳng thấy ma nào khóc. Giáo sư tiến sĩ thì chỉ biết suốt ngày khoe danh, khoe chữ, khoe hình, khoe vợ con, nhà cửa… Với họ, cái gì không ảnh hưởng đến tao thì mặc kệ chúng nó. Nay không hiểu sao nước mắt của họ lại tuôn như suối. Hay là họ nghĩ nước mắt dạt dào của họ đủ chữa được biển lửa khủng khiếp kia?

Cách đây gần 10 năm, tôi về quê thọ tang bố, phát hiện rừng quê tôi bị cạo trọc đầu. Mấy con suối hợp lưu cho cái đập lớn nhất vùng khô cạn kiệt. Tôi gọi các nhà báo về viết bài. Cán bộ xã huyện quắn đít lên tìm cách đối phó. Em tôi kể sau khi tôi về lại thành phố thì bọn quan xã họp chỉ trích tôi ăn học mà ngu ngốc. Tôi hỏi ngu ngốc thế nào? Em tôi nói, họ bảo anh cho báo viết bài như vậy là phá hoại. Theo họ nhờ phá rừng mới mang lại lợi ích kinh tế cho địa phương! Đấy, có đáng khóc không?

Nhà văn Nguyên Ngọc từng nói, từ khi có kiểm lâm, rừng bị tàn phá đồng loạt. Vì sao thì hỏi kiểm lâm.

Người dân ngàn đời nay coi rừng là sinh mệnh của mình. Mỗi cái cây cổ thụ là linh thiêng nên lo bảo tồn gìn giữ. Nay những cái cây cổ thụ ấy bị xẻ thịt để xây lâu đài biệt phủ cho quan. Trong khi dân thì thấy vậy cũng thi nhau phá rừng. Đáng khóc hay đáng chửi?

Có may miệng tôi lại, tôi vẫn chửi thay vì khóc!

Tự nhiên vô tri vô giác, nhưng tự nhiên rất công bằng. Con người gây tội ác với tự nhiên ắt phải trả giá. Mà cái giá phải trả không chỉ là sinh mệnh hiện thời mà còn là sinh mệnh của nhiều thế hệ.

CHU MỘNG LONG

THẢM HOẠ QUỐC GIA?

Việt Nam có cháy rừng. Cháy rất lớn ở bốn tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình và Huế (trước đó, rừng Đà Nẵng cũng cháy). Cho đến lúc này đã có ít nhất 2 người dân đã được xác định tử vong do “giặc lửa”. Con số diện tích rừng bị cháy đến giờ được thông tin trên báo chí đã gần khoảng 300ha.

Có thể gọi là thảm hoạ quốc gia của Việt Nam chưa?

Bởi tại Hàn Quốc, với 1 người bị chết và 380ha rừng cháy rụi, Chính phủ nước này đã gọi sự cố cháy rừng là thảm hoạ quốc gia.

Nhưng con số biết nói khác của Hàn Quốc trong vụ cháy nói trên khi nó chưa dứt và được gọi là thảm hoạ quốc gia: 11 người bị thương, hơn 4.200 người phải tới nơi tránh trú, ít nhất 300 ngôi nhà và nhiều công trình tại Goseong, Sokcho và Gangneung Bị lửa phá huỷ,.v.v..

Từng tham gia đưa tin chữa cháy lớn tại Tp.HCM, tôi biết chắc chắn sẽ có người bị thương, dẫu là chiến sĩ PCCC chuyên nghiệp. Nhưng các lực lượng khác và người dân không được huấn luyện bài bản đi chữa cháy tại những điểm nóng nói trên không hề thấy nhắc đến chuyện bị thương. Từng đi đến những điểm trường cắm bản, những đồn trạm biên phòng và nhà dân nơi vùng rừng và giáp rừng nhưng tôi vẫn không hề thấy nhắc đến các thiệt hại nhà cửa ấy.

Năm 2016, trực thăng của Binh đoàn 18 đi chữa cháy rừng ở… Indonesia được báo chí đưa tin nhanh chóng. Cháy rừng tại chính quê hương mình thì…

Một lần nữa phải thắc mắc với Chính phủ ngay ngày đầu tuần rằng cháy rừng diễn ra mấy hôm nay có thể coi là thảm hoạ quốc gia chưa? (Tôi phải viết ngay điều này thay vì post bài viết về việc ký kết EVFTA và IPA hôm qua của Việt Nam với Châu Âu.)

Phải hỏi, bởi có người nhìn thấy những thảm hoạ khác của quốc gia từ vụ cháy!

Trên báo Pháp luật Việt Nam, người viết Ngô Đức Hành đã thẳng thắn: “Trước cơ quan Công an, can phạm khai chỉ là do bất cẩn khi đốt rác trong vườn. Lý do thật đơn giản. Chỉ một khinh suất, cả quê hương phải gánh chịu hậu quả. Vụ cháy rừng Hà Tĩnh cũng “phơi bày” ra tất cả hiện trạng về năng lực con người, thiết bị trong trường hợp thảm họa.

Lửa trước gió ngùn ngụt, địa hình rừng núi phức tạp… tuy nhiên, chúng ta chỉ có bấy nhiêu thứ: cao nhất là xe chữa cháy của lực lượng phòng cháy, chữa cháy. Còn lại, chủ yếu dựa vào kinh nghiệm dân gian và thủ công.

Cái “phơi bày” đáng lo ngại nhất là nhận thức về pháp luật của chính quyền xã, phường những nơi có rừng và vùng đệm. Thử hỏi để trắc nghiệm xem dân các vùng này mấy ai biết về Luật Phòng cháy, chữa cháy và Luật Lâm nghiệp (trước đây gọi là Luật Bảo vệ và phát triển rừng)? Mấy ai biết về “Tội hủy hoại rừng” được quy định, hướng dẫn tại Điều 243 Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27/11/2015 và khung hình phạt cao nhất là 15 năm để họ sống có ý thức và trách nhiệm. Và nữa, trước hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng gay gắt, tiềm ẩn nguy cơ cháy, chính quyền nơi có rừng, vùng đệm của rừng có động thái gì cảnh báo, tuyên truyền, nhắc nhở người dân không?”

Dự báo thời tiết nói chiều tối hôm nay có mưa ở Hà Tĩnh. Đó là một tin vui vô cùng… thụ động trước giặc lửa.

Có gọi là thảm hoạ quốc gia không thì Chính phủ, hay nói đúng hơn là tập hợp ý kiến các Uỷ viên Bộ Chính trị, quyết định.

Chỉ là cần nhắc lại cảm thán đau đớn đêm qua mà tôi phải bật ra:

Một quốc gia thảm hoạ là ngay cả khi có thảm hoạ quốc gia mà vẫn không công bố. Trong khi đó, nhân dân hoàn toàn không ý thức đủ thảm hoạ đang lớn dần thêm vì bận chửi mắng, trách móc và đòi hỏi lẫn nhau hay các tham gia thú vui đời thường khác.

Tin rằng điều này đúng với không chỉ thảm hoạ do cháy mà còn đúng với bất cứ thảm hoạ nào khác đã diễn ra hay đang chực chờ diễn ra trên đất nước này.

MAI QUỐC ẤN