Phan Đăng Lưu

0
520

PHAN ĐĂNG LƯU TỪ CHỐI LÀM TỔNG BÍ THƯ

Nhà tui ở gần đường Phan Đăng Lưu, một hôm con gái hỏi ông Lưu là ai mà có tên đường? Tôi nói đó là một nhà hoạt động cách mạng, người ta đặt tên để ghi nhớ.

Thật khó để trả lời thật với con gái nhỏ rằng vì từ chối làm chức Tổng bí thư, mà ông bị Pháp bắt và xử tử hình.

Tháng 11/1940, tại Đình Bảng (Bắc Ninh), ông từ miền Nam ra chủ trì Hội nghị tái lập ban chấp hành trung ương đảng, thường gọi là Hội nghị trung ương. Tại đây, ông được đề cử làm Tổng Bí thư, nhưng từ chối, nói cần về miền Nam với nhân dân và cách mạng.

Mục đích chính của việc trở về này là trì hoãn cuộc Nam kỳ khởi nghĩa do ông phát động từ tháng 7/1940, vì khi ra Bắc ông thấy đây là một cái bẫy kiểu “phe ta đánh với phe mình”.

Khi vừa đến Sài Gòn khuya 22/11/1940, ông bị chỉ điểm, nên bị bắt. Vì vậy, sáng 23/11/1940, khi Nam kỳ khởi nghĩa nổ ra, đã thất bại và thiệt hại nặng nề.

Ngày 26/8/1941, ông Lưu bị xử bắn tại trường bắn Ngã Ba Giồng (Hóc Môn, Gia Định).

Với Phan Đăng Lưu, chuyện còn chưa dừng lại.

Cha ông là Phan Đăng Dư, người xã Tràng Thành (nay là Hoa Thành, Yên Thành, Nghệ An), một nhà nho yêu nước, bị Pháp bắt và đánh què tay. Ông có 4 người con trai, 3 người làm thông phán cho Pháp – trong đó có Phan Đăng Lưu, nhưng sau cả 3 đều theo cách mạng chống Pháp, có công lớn.

Thế nhưng ngay đầu năm 1955, vin vào Cải cách ruộng đất, gia đình ông Dư rất sớm bị quy địa chủ, tịch biên toàn bộ nhà cửa, gia sản, đất đai… Bản thân ông Dư bị kết án 20 năm tù. Nhiều cứ liệu cho thấy ông bị thủ tiêu trên đường đi, trước khi kịp thấy nhà tù.

Nhưng cũng rất nhanh chóng, ngay đầu năm 1956, gia đình ông lại được minh oan, khi mọi thứ đã tan hoang, con cháu tứ tán, phần lớn gia sản bị sung công.

Theo lịch sử, Phan Đăng Lưu (1902-1941) là hậu duệ mười mấy đời của Mạc Mậu Giang – một hoàng tử nhà Mạc. Tuy là triều đại chính thống, có nhiều cấp tiến so với lịch đại, nhưng nhà Mạc lại gần như bị xếp đứng lệch trong dòng sử chính.

Nhà Mạc trải qua 3 thời kỳ, ở Thăng Long, Cao Bằng và hậu Cao Bằng, kéo dài 242 năm, gồm 12 đời vua và một đời chúa.

LY DOI