“Nhân” có thắng “thiên”…

0
586

“NHÂN” CÓ ĐỊNH THẮNG “THIÊN” KHÔNG!?

Vậy là cô giúp việc nhà tôi thông báo: “Tết này con không về quê nữa cô ơi!”. Xúc cảm tôi lẫn lộn giữa vui và buồn. Vui cho mình, vì tết có người đỡ đần một tay trong việc cúng kiến và khách khứa. Buồn, cho người giúp tôi gần 20 năm việc nhà mà tôi coi như ruột thịt, bởi câu chuyện của em:

– Quê con Sóc Trăng, nước mặn mênh mông rồi cô. Ruộng ở xa hổng trồng nổi hột lúa, mà ngay mảnh vườn sát nhà, trước cây trái quá trời, lớp bán lớp ăn, giờ hổng còn sống nổi một cây. Cái nhà, ông bà già cho đất ra riêng, mượn tiền xây được 2 bức tường gạch, mái lá để dành mơi mốt về ở. Giờ cũng hư ráo, chân tường bị nước mặn ngấm vô, mục hết. Nợ thì còn mà nhà thì tiêu rồi.”. 

Và đứa em trai út của cô, đứa gan lì ở lại quê, cuối cùng cũng đã bỏ xứ lên Saigòn bán sức lao động ở các công trường xây dựng.

– 5 anh chị em và con cái lên trên này hết rồi, còn mỗi bà già. Tết đón lên đây cho gọn một mối. – cô chép miệng nói.

Nghĩ cũng thương. Cả một gia đình với ruộng vườn đầy đủ. Giờ phải tha phương cầu thực, chui rúc trong căn nhà trọ chưa đầy 50m2, tối về ngủ ken nhau như xếp cá mòi.
Ai đã sống qua đời học sinh , đều đã ê a bài địa lý với câu đồng bằng sông Cửu Long là vựa lúa của cả nước. Và đến nay cũng vậy. Tính đến tháng 4/2017, đồng bằng sông Cửu Long đã “đóng góp 54% sản lượng lúa, 70% lượng thủy sản nuôi trồng, 36,5% lượng trái cây, cung cấp 90% sản lượng lúa gạo xuất khẩu và 65% sản lượng thủy sản xuất khẩu của cả nước”.

Có đúng là ” Mình tính không bằng trời tinh” không?. Theo các nhà khoa học phỏng đoán đến cuối thế kỷ này, nếu mực nước lên 0,75 đến 1m, đồng bằng sông Cửu Long sẽ ngập mặn 75% diện tích đất canh tác mùa khô và khoảng 50% diện tích ngập mặn mùa mưa.

Nói chi xa xôi, theo thống kê: những năm gần đây, tình trạng sạt lở bờ sông, kênh rạch, bờ biển xảy ra ở hầu hết địa phương vùng đồng bằng sông Cửu Long và ngày càng diễn biến phức tạp. Toàn vùng hiện có 562 khu vực bờ sông, bờ biển bị sạt lở, với tổng chiều dài 786 km, trong đó có 42 khu vực sạt lở đặc biệt nguy hiểm với tổng chiều dài 148 km. Do ảnh hưởng của xâm nhập mặn, hằng năm diện tích nhiễm mặn toàn vùng lên tới 1,7 triệu ha; diện tích bị ngập lũ từ 1 – 6 tháng lên tới khoảng 50% diện tích toàn vùng.

Nhiều hội thảo khoa học, nhiều quyết định, rồi nghị quyết của Nhà nước về các chính sách hỗ trợ ĐBSCL trước biến đổi khí hâu. Mới đây nhất là, Nghị quyết số 120/NQ-CP về phát triển bền vững đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu công bố ngày 17-11-2017. Vậy mà sao làn sóng bỏ xứ ra đi của nông dân vẫn không ngừng lại.
“Xưa nay nhân định thắng thiên cũng nhiều”, Nguyễn Du đã nói trong Kiều như vậy. Đôi khi tôi tự hỏi: Hổng lẽ giờ “mình” lại thua. Không thiếu các chính sách của Nhà nước để hỗ trợ ĐBSCL ứng phó với biến đổi khí hậu – song, đổi lại là gì: dân vẫn tiếp tục bỏ xứ ra đi và sự gắn kết chặt chẽ giữa các tỉnh trong vùng đồng bằng này để cùng chống lại thiên tai và định hướng phát triển kinh tế phù hợp với hoàn cảnh, vẫn chưa rõ nét. Có gì sai sai ở đây chăng?

Thế hệ chúng tôi, mỗi khi học bài địa lý vẫn giọng đọc hào sảng: nước Việt Nam ta rừng vàng biển bạc. Giờ đây, tài nguyên đất nước lớp đang bị khai thác cạn kiệt, lớp bị thiên tai biến đổi khí hậu, lớp thì…

Sau này, con cháu lấy gì để tự hào khi học địa lý!?

MAI LAN TRUONG