Nếu nhầm lẫn thì xin lỗi và im lặng…

    0
    273

    Thưa ông Nguyễn Đắc Xuân.

    Xem xét lý lịch khoa học và số lượng công trình nghiên cứu về Huế của ông, tôi xin giữ lòng kính trọng với những luận điểm, tư liệu đã và sẽ được lịch sử xem xét là đúng.

    Nhưng riêng chuyện ông định “lột” bỏ tên đường dính đến Giáo sỹ Alexandre de Rhodes và Francisco De Pina ở Đà Nẵng , là những người đã tạo ra chữ Quốc ngữ thì ông và những đồng chí của ông trong vụ này đã nhầm lẫn.

    Tôi xin nêu 04 luận điểm của tôi, cũng là nhận thức của tôi về “tên đường” để dư luận, công luận và các ông cùng trao đổi.

    1.Tên đường là một loại tín hiệu.

    Nhiều nước có những con đường cực kỳ hoành tráng, họ chỉ đánh số 1, 2.3 v.v…

    Khi đánh, khi đọc, không ai nghĩ ông Một, ông Hai hơn hoặc kém ông Ba cả. Nó chỉ là tín hiệu.

    Do đó, cách hiểu đặt tên đường là “Tôn vinh” như ở ta, chỉ đúng trong một số trường hợp. Tuyệt nhiên, nó không mặc định sự vinh quang hay các định tính, định lượng, định danh mang tính phổ quát hay là một nguyên tắc khác.

    Trong trường hợp Alexandre de Rhodes và Francisco De Pina việc này đã có các diễn đàn, các văn bản lịch sử ghi nhận minh tường rồi.

    Tên đặt trên đường trong trường hợp này, hoặc rất, rất nhiều trường hợp khác có thể có ý nghĩa lớn lao nhưng có ý nghĩa khắc họa một dấu nhấn lịch sử.

    Việc Alexandre de Rhodes và Francisco De Pina truyền bá, phát triển chữ Quốc ngữ trước hết là một điểm nhấn lớn trong lịch sử, văn hóa dân tộc này, nó có tư cách như một công cụ mạnh để góp phần đẩy đất nước này thoát sự nô dịch của một ngàn năm bắc thuộc thì rất đáng “Đánh dấu”. Chuyện không có gì mà ầm ĩ cả.

    2.Nếu xét thấy việc đặt tên đường sai hoặc không thỏa đáng theo quan điểm lịch sử, tôi sẽ cung cấp cho ông đủ 500 tên đường hiện tồn tại trong danh bạ hành chính các đô thị Việt Nam, trong đó có những cái tên mà tôi đến Ban tuyên giáo quận, tỉnh hỏi, không ai biết là gì cả ?.

    Với góc nhìn của ông, từng ấy tư liệu, các ông làm hết đời không hết việc.

    Trong những việc làm đó, ông sẽ thấy nổi lên những cái tên cực kỳ vô lý, những cái tên vô nghĩa, những cái tên sớm muộn cũng bị lịch sử văn minh loại bỏ vì kiểu “Được làm vua thua làm giặc” khá lôm côm và phiến diện hiện nay.

    3.Về quan điểm “Công, tội”.

    Hãy ngước nhìn lại trước thời Pháp thuộc với một bề dày lịch sử cả ngàn năm u mê tăm tối trong sự nô dịch, trong cái văn hóa Tàu đời cũ để có một nhìn nhận tổng quan, thấu đáo và khái lượng thời kỳ sau Alexandre de Rhodes và Francisco De Pina.

    Thật không hàm hồ, khỏi tranh cãi khi thấy hơn trăm năm Pháp thuộc, với văn hóa tây phương, tinh thần dân chủ tây phương, chữ viết quốc ngữ du nhập từ tây phương thì dân tộc này mới có ngày nay.

    Cần biết trong các chính phủ Nam, Bắc Việt Nam sau thời Nguyễn, là một thế hệ cầm quyền có nhiều cố gắng cải biến phương thức sinh sống, tiếp cận với thế giới văn minh thì ảnh hưởng của tây học chắc chắn trên 70%.

    Từ đây, tôi nhìn nhận, không những Alexandre de Rhodes và Francisco De Pina mà ngay cả những chiến binh đội quân xâm lược Pháp khi tràn vào Việt Nam, cũng có cả “Công” và “Tội”.

    Lịch sử không bao giờ quên điều đó.

    Quên “tội” thì là đánh mất trí tuệ, đánh mất lương tâm.

    Nhưng quên “công” thì là đánh mất lương tri.

    Đừng quên điều đó. Nếu cố tình quên, là ông tự sát luôn tên tuổi mình.

    4.Nhân hòa.

    Hãy nhìn vào một vài hiện tượng này:

    Trong những giao lưu giữa người VN với những quân nhân Hoa Kỳ đã tham chiến tại Việt Nam, đã nhằm thẳng vào những nhân mạng Việt Nam để xiết cò có cảnh này: họ bắt tay với ta, họ đem đến cho chúng ta nhật kỳ Đặng Thùy Trâm, họ giúp chúng ta khai quật những phần mộ liệt sỹ ngay tại Biên Hòa, họ giúp chúng ta tài lực để góp phần tái thiết đất nước, ta vẫn ôm họ vào lòng trong một vòng tay lớn.

    Có cả thơ, nhạc, nước mắt và hạnh phúc trong những vòng tay ôm đó.

    Khi làm việc này, không phải ta vô ơn, ta quay lưng với đồng đội, đồng bào đã mất mát đau thương mà chính là ta thể hiện một ngưỡng văn hóa cao cả, chuẩn mực: công ra công, tội ra tội.

    Nếu biết rõ “Công” và “Tội” (tất nhiên theo những luận điểm riêng, cần được thẩm trắc bằng lịch sử) để có một cái nhìn rộng dài, thỏa đáng thì đó là tầm vóc của bậc thức giả đáng kính.

    Còn nếu khuôn bó nhận thức trong thiên kiến, trong những giới hạn của hận thù thì ta hãy còn ở một vùng tù túng đáng thương.

    Tôi yêu mến vô cùng một câu cách ngôn:

    “Biết một là kiến thức, biết hai là kiến thức , biết nhiều hơn hai là văn hóa!.”

    Ông Nguyễn Đắc Xuân và mười hai ông kễnh khác, đồng tâm đồng chí với ông, có lẽ thiếu chút này chăng?.

    Tái bút: Nếu báo chí nào dùng lại, nếu muốn, có thể lược bỏ chữ “ông kễnh” mà thay vào đó chữ gì, tùy.

    Kính nhờ bạn đọc chuyển stt này tới 12 xứ quân văn hóa có trong danh sách của báo Lao Động có tên những vị muốn xóa tên các Giáo sỹ bên trang của nhà báo Lê Thanh Phong. (*)

    28/11/2019.
    NGUYỄN HUY CƯỜNG

    (*) Danh sách 12 người ký tên vào bản kiến nghị gởi lãnh đạo thành phố Đà Nẵng đề nghị không đặt tên đường 2 “ông tổ” chữ Quốc ngữ là Alexandre de Rhodes và Francisco De Pina gồm:
    – PGS. TS. Lê Cung, đến từ Khoa Lịch sử Trường Đại học Sư phạm Huế.
    – Nhà Nghiên cứu lịch sử và văn hoá Nguyễn Đắc Xuân.
    – PGS. TS. Trần Thuận, nguyên Phó Trưởng khoa, khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Tp. Hồ Chí Minh.
    – PGS. TS. Phạm Quốc Sử, Trưởng khoa lịch sử, Trường Đại học Thủ đô, Hà Nội.
    – PGS. TS. Nguyễn Tiến Dũng, nguyên Trưởng khoa Khoa Lý luận chính trị, trường Đại học Khoa học Huế.
    – PGS. TS. Trương Công Huỳnh Kỳ, nguyên Trưởng khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Huế.
    – TS. Phan Văn Hoàng, Trường Đại học Sư phạm Tp. Hồ Chí Minh.
    – Nhà Nghiên cứu Văn học dân gian: Trần Hoàng, Nhà giáo Ưu tú, nguyên Phó Trưởng khoa Văn, Trường Đại học Sư phạm Huế.
    – Ths. Hà Văn Lưỡng, nguyên Trưởng Khoa Văn, Trưởng Đại học Khoa học Huế.
    – Nhạc sĩ Chúc Linh ở TPHCM.
    – PGS. TS. Nguyễn Tất Thắng, Chủ nhiệm Bộ môn Lịch sử Việt Nam, Khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Huế.
    – TS. Nguyễn Thị Thanh Huyền, Giảng viên chính, khoa Lý luận chính trị, trường Đại học Khoa học Huế.