La Dalat…

0
196

Những bước đầu của nền kỹ nghệ xe hơi “Made in Vietnam”

Mùa hè 1970, người dân Sài Gòn lần đầu tiên nhìn thấy một kiểu xe hơi có hình dáng hơi thô kệch nhưng khá lạ lẫm xuất hiện trên đường phố với cái tên La Dalat. Xe được “trình làng” do Saigon Xe Hơi Công Ty, nguyên trước đó là một chi nhánh của Hãng Citroen, Pháp Quốc.

Chiếc La Dalat được lắp ráp tại Saigon, được tiếng là “Made in Vietnam”, nhưng máy móc, bánh xe, thắng, trục chuyển động nhập cảng từ Pháp, còn người Việt làm kèn, hộp đèn, ghế ngồi, khung và thùng xe. Xe lại lấy tên thương hiệu của thành phố sương mù Ðà Lạt, Việt Nam.

Năm 1936, hãng xe Citroën của Pháp thiết lập một cơ xưởng tại Đông Dương, tên là Société Automobile d’Extrême-Orient, tại góc đường Lê Lợi và Nguyễn Huệ (ngày nay là Caféteria Rex). Cho đến thời kỳ Việt Nam Cộng Hòa, được dời qua số 37 Lê Thánh Tôn và đổi tên thành Công Ty Xe Hơi Citroën, về sau là Công Ty Xe Hơi Saigon.

Năm 1969, công ty Citroën mua bản quyền cho thiết kế của chiếc Babybrousse từ công ty Ateliers et Forges de l’Ebrié (Hãng này cũng là của người Pháp, nhưng có tổng hành dinh tại Ivory Coast). Các kỹ sư của chi nhánh Société Automobile d’Extrême-Orient tại Sài Gòn bắt tay vào mục tiêu mới: sản xuất và lắp ráp ngay tại Việt Nam Cộng Hòa một chiếc xe tuy không sang trọng và mạnh như xe Mỹ, nhưng giá thành và chất lượng thì ăn đứt tất cả các loại xe của Nhật.

Cũng cần biết rằng thời điểm ấy, ngành công nghiệp ô tô của Hàn Quốc, Thái Lan, Malaysia, Indonesia vẫn chỉ mới ở bước chập chững.

La Dalat có động cơ 4 thì, 602 phân khối, 2 xi-lanh dạng flat twin, hộp số 4 cấp và chuyển động bánh trước. Kích thước xe : dài 3.5m rộng 1.53m cao 1.54m. Nặng 480kg đến 590kg tùy kiểu xe.

Mức độ tiêu thụ nhiên liệu của La Dalat được cho là vào khoảng 3 lít xăng/100km. La Dalat có thể dễ dàng đạt tới vận tốc 70km/h và tốc độ tối đa vào khoảng 80 tới 85km/h. Giá một chiếc La Dalat 1971 là 650.000 đồng tiền VNCH.

Từ mục đích ban đầu được dành cho dân sự, đến năm 1972, nhiều chiếc La Dalat được biến cải thành xe tuần tra của cảnh sát, xe cứu thương và xe taxi.

Năm 1973, 3 chiếc La Dalat đã được đưa về Pháp để phân tích về thiết kế. Dựa vào sự đơn giản hóa trong thiết kế. Không đòi hỏi quá cao trong quá trình sản xuất và sự tối ưu vận hành của La Dalat, hãng Citroën đã áp dụng để cho ra đời một sản phẩm mới, sản xuất và tiêu thụ ở Ivory Coast: Chiếc xe mui trần đặt tên là FAF.

La Dalat chính là tiền thân của FAF. (FAF : Facile À Fabriquer, Facile À Financer – Dễ sản xuất, Dễ trả tiền) Bên cạnh đó, các kỹ sư người Việt của Sài Gòn Xe Hơi Công Ty còn chế tạo ra chiếc La Dalat dẫn động 2 cầu (4×4), chuyên dùng cho vùng đồi núi nhưng mới chỉ làm được 1 chiếc và cũng đã được Hãng Citroen đem về Pháp”.

Ban đầu, tỷ lệ nội địa hóa của La Dalat là 25/75. Khi Hãng Citroen đóng cửa vào năm 1975 thì tỉ lệ này tăng lên 40%, trong đó toàn bộ khung, thân xe bằng thép ép được làm ngay tại Sài Gòn.

Cũng đầu năm 1975, Sài Gòn Xe hơi Công ty còn tiến hành thử nghiệm kiểu xe minivan 8 chỗ ngồi mang tên Le Bassac để vận chuyển phi công và tiếp viên cho Hãng Hàng không Air Vietnam tại phi trường Tân Sơn Nhất”.

Hiện tại, dù không còn sản xuất ở Việt Nam, nhưng những chiếc La Dalat vẫn đều đặn ra lò tại một số quốc gia châu Phi như Guinee Bissau, Senegal, Côte d’Ivoire, Cộng hòa Trung Phi và Algeria với những cải tiến bằng những công nghệ mới nhưng dù ở đâu, người ta vẫn gọi nó là “La Dalat”.

SƯU TẦM