GS-TS Nguyễn Ngọc Giao về đất mẹ…

0
440

NGÀN NĂM MÂY TRẮNG THONG DONG…

Biết anh đã lâu, tôi nhớ mãi hình ảnh anh – GS TS Nguyễn Ngọc Giao – chạy chiếc mobylette xám, mỗi sáng đưa đứa con trai nhỏ đi học ngang nhà.

Nhưng, tôi thực sự làm việc nhiều với anh, sau cuộc bầu hiệu trưởng đầy cam go của Đại học Tổng hợp TPHCM và anh là người đạt phiếu bầu cao nhất.

Đó là khoảng năm 1990, và là đợt Bộ Đại học thử nghiệm việc bầu hiệu trưởng đại học. Cánh cửa dân chủ lần đầu tiên được mở cho khối đại học. Nhưng, sau khoảng 10 đại học bầu hiệu trưởng, có vẻ các hiệu trưởng được bầu đều mang tư tưởng khá thoáng, gây lo ngại cho nhiều cấp. Quản không được thì đóng. Cánh cửa bầu hiệu trưởng khu vực đại học công lập sau đó đã khép lại.

Và Đại học Tổng hợp là một trong những đại học đầu tiên thử nghiệm đa dạng hóa loại hình đào tạo có yếu tố thị trường : mở hệ đại học ghi danh. Tiếp nối truyền thống “xé rào” – vượt qua mọi khuôn khổ quản lý xơ cứng và giáo điều của Bộ Đại học – từ thời PGS TS Lý Hòa, anh nói: “Với cơ chế xin – cho chỉ tiêu tuyển sinh từ bộ, cứ vầy thì thày của mình đói ăn, trong khi học trò đói chữ. Thôi thì liều tiếp tục thử nghiệm hệ ghi danh có thu tiền. Ráng làm cho kỹ, khỏi bị bắt giò”. Vậy mà, sau mấy năm thử nghiệm, anh cũng bị ” bắt giò”, buộc phải giải tán khoa luật.

Nói về ngành GD, anh đã thẳng thắn: Ngành GD thiếu một tổng chỉ huy có tầm nhìn vĩ mô, đủ sức lãnh đạo một cách toàn diện.

Đến khi về làm Chủ tịch Hội Liên hiệp các hội khoa học TPHCM, anh nhiều lần đề nghị với trung ương: “Cần phải tạo cho giới khoa học và công nghệ TPHCM một cơ chế riêng, chủ động hơn.Chứ cứ đợi Trung ương nói làm gì mới được làm thì khoa học công nghệ của thành phố khó phát triển hơn được”.

Và, dĩ nhiên anh còn là một nhà khoa học, cái nghiệp khó rời bỏ, dù đã tham gia công tác quản lý. Anh là tác giả của năm giáo trình toán cho vật lý và vật lý lý thuyết (Phép tính toán tử, Lý thuyết nhóm I, Lý thuyết nhóm II, Hạt cơ bản, Trường hấp dẫn) dùng cho bậc đại học và cao học; là chủ nhiệm ba đề tài nghiên cứu cấp Bộ và đã công bố trên 40 công trình về lý thuyết hạt cơ bản và vũ trụ học trên các tạp chí khoa học, các hội nghị khoa học.

Ngày 19/5/2018 vừa qua, anh đã tặng lại 1500 tài liệu nghiên cứu và hiện vật cho Trung tâm Di sản các nhà khoa học Việt Nam.

Anh cũng đã cố làm những gì có thể, cho đời. Xin chọn hai câu thơ của Huyền Không để tiễn biệt anh – GS TS Nguyễn Ngọc Giao – người vừa rời “cõi tạm”:

Ngàn năm mây trắng thong dong
Phiêu bồng hóa hiện mênh mông cuối trời

MAI LAN TRUONG