Đừng kéo dài nỗi xấu hổ nữa!

0
385

“Cứ ăn đi rồi uống thuốc”
“Nằm trong tỷ lệ cho phép”…

Thư ngỏ gửi bà Bộ trưởng Bộ Y tế và các ông Cục Trưởng, Viện Trưởng ngành Y tế Dự phòng

Thưa Bà Bộ Trưởng và các Ông Cục, Viện Trưởng đang lãnh đạo hệ thống y tế dự phòng Việt nam,

Tôi thực sự bất ngờ và lấy làm xấu hổ khi lãnh đạo ngành y tế lại đang có cung cách ứng xử rất không đúng cả về chuyên môn và trên hết là nhân cách phải có của người thấy thuốc y tế dự phòng ở vào năm cuối thập niên thứ hai thế kỷ 21, trước vụ việc thực phẩm bẩn dùng trong bữa ăn của trẻ mầm non Bắc Ninh, mà truyền thông nhà nước và mạng xã hội đã loan tin rộng rãi trong suốt nhiều tuần qua.

Về vụ việc này, ở bài viết trước, tôi đã đưa ra 3 đánh giá định hướng thay đổi hành động ở tầm chính sách, trong đó có đặt ra với ngành y tế. Những mong có sự thay đổi sang hướng tích cực hơn, nào ngờ…

Truyền thông lại vừa đưa phát biểu “không ra sao” của ông Cục Trưởng cục Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm Nguyễn Thanh Phong!

Rồi bài viết của phóng viên Nguyễn Tùng, phản ánh lãnh đạo chính quyền Bắc Ninh lấy “kiến thức” từ ngành y tế, để hành xử bất chấp sự thật, khiến tôi không đành lòng được —-> Phải viết thư ngỏ cho Bà và lãnh đạo hệ thống y tế dự phòng, giải phóng lên facebook thay vì viết bài cho các báo chính thống đang đợi! 

Bởi đấy là cách gửi thông điệp nhanh nhất lúc này mong Bà và các đồng sự chuyển đổi ngay, và với chỉ 3 điều thôi:

1. Đừng tiếp tay cho vụ việc thêm bất ổn xã hội nữa, bằng việc giải phóng ra những tỷ lệ dịch tễ học nhằm giải thích rằng đấy là bình thường, để làm cơ sở quay sang trách Dân, trách truyền thông vì thiếu kiến thức dịch tễ học, thiếu kiến thức về xét nghiệm, gây lo lắng, bất an xã hội! 

Xấu hổ lắm! Mất đạo đức nghề nghiệp lắm! 

Ai đã thờ ơ yên lặng nhiều tuần trong kỷ nguyên thông tin 4.0, để đẩy Dân bỏ tiền túi thức đêm hôm bồng bế con đi tận viện, bệnh viện trung ương chầu chực hết ngày làm xét nghiệm? 

Loai xét nghiệm chỉ định làm là ai, và để làm gì, cho ai? 

Và ai đã giải thích kết quả xét nghiệm với Dân và với báo chí, những thông tin khiến người cha, người mẹ có con em trực tiếp liên quan bất an?

Ai trong số những lãnh đạo ngành y tế dự phòng, đọc thông tin báo chí nêu, lại yên tâm chỉ dừng ở việc nhiễm sán lợn, bỏ qua các nguy cơ gây bệnh nguy hiểm khác cho trẻ khi có nguy cơ ăn phải thực phẩm bẩn xử lý hóa chất dài ngày?

Có chính xác không, khi nói rằng hệ thống y tế đang vận hành thay Vì Dân sang Vì Tiền?

2. Đừng cố giải thích thêm nữa về ăn thịt lợn có nhiễm ấu trùng sán cứ nấu chín là được vào hoàn cảnh cụ thể của vụ việc này!

Chẳng khác nào tự bôi gio chát trấu thêm vào bộ mặt ngành an toàn vệ sinh thực phẩm vốn đã lem luốc lắm rồi qua vụ nước chấm hóa chất Massan… nay lại bôi thêm sang cho ngành y tế dự phòng! 

Hãy biết xấu hổ với những đồng nghiệp đã khuất! 

Dù mấy mươi năm trước, cái xe đạp chưa chắc đã có đi, cái bút viết lắm khi còn chưa đủ, trang giấy kê đơn thuốc còn đen sạn, bữa ăn người bác sĩ và Dân còn đạm bạc, thậm chí đứt bữa, nhưng không bao giờ họ cho phép mình khuyên Dân ăn “thịt lợn gạo”! 

Hãy biết xấu hổ với đồng nghiệp trong khu vực và quốc tế! Bởi đang sống trong kỷ nguyên thông tin toàn cầu! 

Hãy nhìn lên ảnh Thầy Phạm Ngọc Thạch, Thầy Đặng Văn Ngữ, Thầy Tôn Thất Tùng …rồi tự vấn lương tâm!

Có chính xác không khi kết luận rằng, không chỉ tha hóa đạo đức công vụ, mà cả nghiệp vụ chuyên môn cũng thấp kém lắm rồi!

3. Trong sự việc này, để an Dân, thì lúc này, tôi lưu ý, không còn cách nào khác, phải dũng cảm nhìn thẳng vào sự thật, biết xã hội đang mong chờ gì để rồi hành động cho đúng!

Dư luận xã hội đòi hỏi cần làm rõ ở 3 điểm chính. Bà và các lãnh đạo ngành y tế dự phòng phải xác định rất rõ trách nhiệm cụ thể của mình với từng điểm:

a/ Có hay không chuyện cho trẻ thơ ăn thực phẩm bẩn tại điểm trường này như Dân thông báo? 

b/ Nếu có, khoanh vùng quần thể trẻ rơi vào nguy cơ này? Mức độ trầm trọng đến đâu? Đã kéo dài bao lâu? Loại thực phẩm thường dùng? Nguồn cung cấp từ đâu? Những nguy cơ gây bệnh gì có thể có khi ăn những loại thực phẩm này?

c/ Hành động gì phải làm để khắc phục hậu quả, trước hết là với quần thể trẻ có chung nguy cơ, sau đó là biện pháp thực hiện tiếp theo gì trên toàn hệ thống để chấm dứt không tái diễn sau này?

♻️ Điểm (a), trách nhiệm chính là của chính quyền địa phương! Và Thủ Tướng cũng đã giao Bộ Công An vào cuộc.

Tuy nhiên, tôi xin Bà và các Cục trưởng, Viện trưởng, đừng làm ngơ với bài viết của phóng viên Nguyễn Tùng (có đường dẫn dưới đây. 

Tôi chắc Bà và trong số lãnh đạo ngành, cũng đã biết). Đừng “ngây thơ” bác bỏ sự thực trong nội dung bài viết đó.

Người Dân ở kỷ nguyên công nghệ thông tin 4.0 chả dễ gì dấu họ! 

Và họ cũng chả dại gì đang yên đang lành đứng ra nói không thành có để đương đầu với pháp luật!. 

Tức là, chuyện trẻ ăn thực phẩm bẩn Dân và các phòng viên báo chí đã phát hiện rồi. Có thật. Vậy thì, đừng đợi kết quả công bố của chính quyền mới hành động! Bởi bà và lãnh đạo ngành y tế dự phòng biết rằng, nếu chính quyền Bắc Ninh có trách nhiệm, không bưng bít, thì sự việc đã không trở thành “Social Scandal” đến như thế này.

Xác định thế, để với lương tâm đạo đức của người thầy thuốc và trách nhiệm đạo đức công vụ của người lãnh đạo ngành, nhất là đối tượng đang chờ ta là các em nhỏ, hãy chuẩn bị nhân lực ngay thực hiện phần trách nhiêm chính của ngành y tế:

♻️ Điểm (b) “điều tra nguy cơ dịch bệnh ở trẻ tiếp xúc với thực phẩm bẩn và giải quyết hậu quả” và điểm (c) nghiên cứu, đưa ra và thực thi các “can thiệp dự phòng ngăn ngừa nguy cơ mât vệ sinh an toàn thực phẩm” trong hệ thống trường học các cấp, cả công lập và dân lập!

Tôi sẵn sàng tư vấn phi vụ lợi, chi ra đường đi nước bước thực thi cả điểm (b) và (c).

Xã hội Việt nam ngày nay, dù trí thức đã tha hóa nhiều, nhưng vẫn còn đủ người có tâm trong và ngoài nước, đủ trí và lực giúp Dân chỉ ra những trò khuất tất trong khoa học điều tra và phòng chống dịch bệnh.

Chỉ bằng hành động đúng trách nhiệm và đạo đức của người bác sĩ y tế dự phòng trước tương lai trẻ thơ, mới mong xóa bớt nỗi xấu hổ những ngày qua!

Mong Bà và các Cục Trưởng, Viện Trưởng ngành y tế dự phòng, còn một ngày đi trên con đường Dân đi, còn một giờ hít thở chung bầu không khí Dân chia sẻ, còn được nhìn vào ánh mắt dù chỉ một trẻ thơ ngang qua, thì còn biết đau với nỗi đau Dân đang mang

—> Sự thờ ơ của ngành Y tế Dự phòng! Sự trượt dốc của ngành y tế và giáo dục từ Vì Dân sang Vì Tiền —> Khó tránh khỏi nguy cơ một tương lai không sáng sủa gì đang chờ với đa số con em Dân Việt!

Hãy dũng cảm nhìn thẳng vào sự thật, và hãy để khoa học chăm sóc sức khỏe dự phòng dẫn đường cho hành động, để Dân không còn lo thực phẩm bẩn đi vào bữa ăn trưa tại hệ thống trường công, tư các cấp! 

Để mỗi khi nhìn vào ánh mắt trẻ thơ, không còn trong ta nỗi ám ảnh tội lỗi!

Đấy cũng là lời chúc cuối thư tôi gửi tới Bà và các lãnh đạo ngành Y tế Dự phòng!

Trân trọng!

BS.TS. Trần Tuấn
(21/3/2019)

ĐIÊN CUỒNG BẢO VỆ CÁI ÁC

Mấy ngày qua mạng xã hội nóng lên bởi trường hợp hàng trăm trẻ em nhiễm sán lợn do ăn phải thực phẩm được cung cấp từ một doanh nghiệp- Công ty Hương Thành trên địa bàn huyện Thuận Thành tỉnh Bắc Ninh. Sự việc bắt nguồn từ trường mầm non Thanh Khương, xã Thanh Khương, Huyện Thuận Thành tỉnh Bắc Ninh. Vụ việc đã làm cho phụ huynh hoảng hốt đưa con em đi xét nghiệm, và đến nay đã phát hiện hơn 200 trẻ em bị nhiễm bệnh. Và kinh hoàng hơn, doanh nghiệp cung cấp thực phẩm bẩn này đang cung cấp 22 trường trên toàn huyện, trong đó 19 trường mầm non và 3 trường tiểu học. Để cung cấp đến 22 trường học trên toàn huyện, nếu không có sự bảo kê dắt mối của quan chức, một doanh nghiệp khó có thể độc quyền cung cấp một số lượng trường lớn đến như vậy.

Bệnh sán lợn là gì? Nó chính là bệnh heo gạo, ở vùng quê người ta hay gọi như vậy. Tra Wikipedia thì người ta giải thích thế này “Bệnh ấu trùng sán lợn hay bệnh lợn gạo là bệnh truyền nhiễm ở mô gây ra bởi ấu trùng sán dây lợn. Người nhiễm bệnh có thể có rất ít hoặc không có triệu chứng trong nhiều năm, có những u chắc không đau khoảng 1–2 cm ở dưới da và ở cơ, hoặc có triệu chứng thần kinh nếu não bị ảnh hưởng. Sau nhiều tháng hay nhiều năm các u này chuyển sang đau và sưng phù rồi hết sưng. Ở các nước đang phát triển, tình trạng u hết phù chính là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất gây co giật. Đây là một bệnh mạn tính có tổn thương ở da, cơ, não của lợn và người do các u nang sán lợn (trong có đầu sán) gây nên và tác nhân là do sán dây ký sinh trong ruột non. Lợn gạo là bệnh trong hệ thống các bệnh ký sinh trùng lây truyền giữa động vật và người. Trong bệnh này, lợn đóng vai trò là vật chủ trung gian lây bệnh mang trong mình các ấu trùng sán dây”

Cũng trong phần hậu quả Wikipedia giải thích “Ấu trùng sán nếu đi vào não, ký sinh trong não sẽ tạo thành những bọc ấu trùng gây ảnh hưởng tới hệ thần kinh mà hiện nay mọi người thường gọi là sán não. Các biểu hiện của sán não như đau đầu, buồn nôn, nặng có thể có những biểu hiện co giật giống như bệnh động kinh: Ấu trùng sán đi vào mắt, ký sinh trong đáy mắt có thể gây mù lòa; Ấu trùng sán ký sinh trong cơ với mật độ cao sẽ gây viêm cơ khiến trương lực cơ giảm, làm giảm khả năng lao động; Ấu trùng sán cũng có thể ký sinh ở da gây nên những hạt gạo dưới da, ảnh hưởng tới thẩm mỹ” (hết trích).

Câu hỏi đặt ra là, đã đến thế kỷ 21 mà tại sao mầm bệnh trong thực phẩm vẫn được đưa vào cung cấp cho trường mầm non đầu độc trẻ em? Nhìn lên thượng tầng chính trị, mấy ngày trước 2 bộ trong chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã phối hợp nhau viết luật, ra tiêu chuẩn để diệt doanh nghiệp chân chính đồng thời đưa một doanh nghiệp chuyên dùng hóa chất giả nước mắm vào chiếm lĩnh thị trường nước chấm. Còn hôm nay, ở hạ tầng, cụ thể là ở cấp huyện, thì một doanh nghiệp cung cấp thực phẩm cấp huyện đang cấy bệnh vào thế hệ mầm non đất nước. Đây là sự cố ngoài ý muốn hay một tội ác có hệ thống, chúng ta cần phải phân tích.

Để đánh giá là tội ác hay sự cố ngoài ý muốn, thì hãy xem phản ứng của quan chức sau vụ việc đổ bể là như thế nào?

– Thường hợp thứ nhất, ông Bí thư tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Nhân Chiến nói rằng “không bất thường” trong khi đó, chuyên gia nói đó là trường hợp bất thường;

– Thứ nhì, Giám đốc bệnh viện Nhiệt đới Trung ương phát biểu tỉnh bơ trên VTV rằng “hơn cả trăm trẻ em trường mầm non ở Bắc Ninh nhiễm sán lợn là “nằm trong tỉ lệ cho phép”;

– Tiếp theo là ông Cục Trưởng Cục An toàn Thực Phẩm Bộ Y tế thì bảo phát hiện dương tính chưa phải điều trị.

Sau vụ này, có người nói với tôi rằng, những nạn nhân trong vùng bị nhiễm sán lợn khi lên Hà Nội xét nghiệm cho con phải khai ở địa phương khác, vì họ sợ nếu khai là trẻ em ở Huyện Thuận Thành tỉnh Bắc Ninh thì bệnh viện sẽ gian dối kết quả để bảo vệ công ty cấp thực phẩm bẩn kia. Nếu trong dân đang có cái sợ như vậy, thì có thể đoán được lòng dân đã rất sợ hệ thống dịch vụ y tế công lập. Không sợ sao được? Hành động cấy mầm bệnh vào trẻ em mầm non ấy rõ ràng là phạm tội như thế mà tầng tầng lớp lớp quan chức phát biểu mang tính chất cố tình che lấp tội ác của doanh nghiệp kia.

Trẻ em nhiễm bệnh sán lợn không đáng sợ, vì khi phát hiện thì có thể chữa trị. Nhưng cái đáng sợ nhất ở đây là gì? Đó là trùng trùng điệp điệp quan chức luôn sẵn sàng bán rẻ lương tâm, sẵn sàng nói ngược đạo lý, sẵn sàng chà đạp luật pháp để bảo vệ bất kỳ cái ác nào bắt nguồn từ hệ thống chính quyền. Điều này nó thành bản chất của chính quyền này rồi. Rất khốn nạn nhưng nhân dân hoàn toàn bất lực. Không dân tộc nào cứ hoài chống đỡ những tội ác có tính tổ chức kiểu này được. Như thế này mà dân tộc này không khuyết tật, không bệnh hoạn mới lạ.

BUI THANH THAO