Thương cho giáo viên phổ thông…

0
19

Một thành viên xây dựng chương trình tổng thể cho đổi mới dạy học ở phổ thông, sau khi hoàn thành chương trình đã viết một bài trên mạng xã hội, rằng “chúng tôi đã làm tốt lắm rồi, việc còn lại là do giáo viên thực hiện”. Sau đó là hàng loạt bài chê trách năng lực giáo viên phổ thông, hàm ý cuộc đổi mới lần này, nếu thất bại thì hoàn toàn là do giáo viên phổ thông!

Tôi có một cái còm ngắn, rằng đồng ý có không ít giáo viên phổ thông năng lực kém, nhưng đổ lỗi hết cho họ là không ổn. Ở nền giáo dục này, cái sai thường có tính hệ thống mới đáng nói. Nếu một cơ chế đúng thì sẽ tạo động lực tốt cho cả hệ thống vận hành, chỉ cần 10% giáo viên giỏi sẽ kéo 90% giáo viên trung bình và kém vượt lên. Còn một cơ chế tồi tệ thì dẫu có 90% giáo viên giỏi thì cả hệ thống vẫn lao xuống dốc và hậu quả là nền giáo dục ấy phải vật vã đau đớn trong cơn giãy chết.

Cơ chế hiện nay cho việc “đa dạng hoá sách giáo khoa”, then chốt của cuộc đổi mới lần này, đã và đang vận hành như thế nào, tôi đã viết rồi và không cần nhắc đến nữa.

Bài này tôi nói về chương trình bồi dưỡng thường xuyên đáp ứng cho đổi mới chương trình và sách giáo khoa phổ thông.

Thì ra việc đổi lỗi hết cho giáo viên phổ thông của người làm chương trình trên kia là có ý hướng vào mục đích khác: đào tạo lại giáo viên!

Tôi vừa xem chương trình bồi dưỡng giáo viên phổ thông và thật sự hoảng hốt. Mỗi giáo viên sắp tới sẽ phải học từ 20 đến gần 40 tín chỉ, quy ra mỗi chương trình khoảng từ 300 đến 600 tiết. Nội dung thì chủ yếu là kiến thức chuyên ngành, thêm một học phần phương pháp “dạy học phát triển năng lực” hay “dạy học trải nghiệm”. Tôi đọc đến đề cương chi tiết thì thấy toàn là kiến thức giáo viên đã học và đã dạy lâu nay. Còn “dạy học phát triển năng lực” hay “dạy học trải nghiệm” thì tôi tin họ cóp nhặt không đầu không đuôi và nói càn cho xong.

Trong chương trình mới lần này, lẽ nào kiến thức được thay đổi hoàn toàn buộc phải học lại? Kiến thức cũ bị vứt hết và kiến thức mới đào ở đâu ra? Giáo dục Việt Nam đang tự nghĩ ra hệ thống kiến thức không phải của nhân loại sao?

Ngay từ đầu tôi đã không hình dung nổi là trong một thời gian cực ngắn, chỉ có một tháng, mà các giảng viên đã chuẩn bị cả hệ thống tài liệu bồi dưỡng đồ sộ. Thì ra là tài liệu có sẵn: các giáo trình đại học mà lâu nay các trường đại học, cao đẳng đã dạy cho sinh viên. Hiện mới chỉ có các bộ sách lớp Một được xuất bản và áp dụng, nhưng các giảng viên đại học đã “đi tắt đón đầu” với hệ thống tài liệu bồi dưỡng cho tất cả các cấp học. Thì ra là bản cũ soạn lại gọi là “bồi dưỡng” để đáp ứng cho nhu cầu đổi mới.

Chỉ có sự đột biến, thay hoàn toàn kiến thức thì mới có chuyện “đào tạo lại”. Nhưng tôi đã xem chương trình tổng thể và vài bộ sách giáo khoa đã xuất bản, tôi hoàn toàn không tin trong đó kiến thức đã thay đổi “căn bản và toàn diện”. Kiến thức vẫn cũ, chỉ là xào nấu tương quan giữa bắt buộc và lựa chọn để hình thành một phương pháp dạy học mới, dạy học phát triển năng lực.

Chủ trương “đào tạo lại” giáo viên của ông Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ là đây. “Đào tạo lại” được hiểu là dạy lại điều các giáo viên đã họ ở đại học-cao đẳng và đang dạy ở phổ thông. Có lẽ với tư cách người đứng trên đầu giáo viên phổ thông, họ đang hình dung, giáo viên học đại học-cao đẳng đã lâu, kiến thức nguội hết rồi nên buộc phải hâm nóng lại?

Tôi thì không tin những kiến thức mà giáo viên đã học và đang dạy hàng ngày cho học sinh đã nguội đến mức cần giảng viên đại học hâm nóng lại? Và tôi cũng không khinh bỉ giáo viên phổ thông đến mức cho họ ngu cả lũ buộc phải nhồi lại kiến thức họ đã học với một khối lượng khổng lồ!

Trước đây bồi dưỡng theo chuyên đề, có thể có hiện tượng giảng viên yếu kém không bồi dưỡng được điều gì mới thực sự mà giáo viên cần, nhưng đã là chuyên đề thì có chuyên sâu. Còn dạy lại kiến thức cũ thì chỉ có thể là một sáng kiến để… làm tiền. Một chương trình học và thi lấy chứng chỉ như là học lại đại học thì vô cùng lãng phí thời gian, công sức của giáo viên mà… tiền thầy thì bỏ túi. Thương thay cho giáo viên phổ thông!

Tôi phản đối, dù biết với tư cách một giảng viên đại học, ý kiến tôi chỉ là thiểu số. Tôi xin nói ở đây rằng, đừng làm tiền giáo viên như đã làm tiền phụ huynh trong vụ mua bán sách giá cao với chiêu bài “đa dang sách giáo khoa”. Làm ăn như vậy thì bất lương lắm!

CHU MỘNG LONG

NO COMMENTS