Tân nhạc Sàigòn xưa: Giai đoạn 1954-1975

0
67

Khác với miền Bắc, ở miền Nam giai đoạn 1954-1975 các nghệ sĩ về cơ bản được tự do sáng tác các loại nhạc, trừ nhạc phản chiến, nhạc cách mạng, và các nhạc phẩm thân Cộng hoặc có xu hướng chống Mỹ nói chung. Cũng như điện ảnh, tân nhạc ở miền Nam thời kỳ này hình thành một thị trường sôi động.

Các dòng nhạc tiến chiến, tình khúc, nhạc vàng đều có đông đảo người nghe và các nghệ sĩ riêng. Dòng nhạc tiền chiến được các giọng ca hàng đầu như Thái Thanh, Khánh Ly, Lệ Thu, Hà Thanh, Duy Trác tiếp tục. Khác với giai đoạn tiền chiến và kháng chiến, thời gian này chủ yếu là các giọng ca trầm, hát bằng giọng ngực, phù hợp thị hiếu bấy giờ. Nhạc vàng của các nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ, Trần Thiện Thanh, Lam Phương được các ca sĩ Duy Khánh, Chế Linh, Thanh Thúy, Thanh Tuyền thể hiện.

Các tình khúc mới của Ngô Thụy Miên, Lê Uyên Phương, Từ Công Phụng, Vũ Thành An được giới trẻ đón nhận nồng nhiệt qua các tiếng hát Khánh Ly, Lê Uyên, Lệ Thu. Một số ca sĩ, nhạc sĩ, ban nhạc trẻ xuất hiện đánh dấu sự ra đời của dong nhạc trẻ như Elvis Phương, Nguyễn Trung Cang, Quốc Dũng, Lê Hựu Hà. Các băng nhạc Sơn Ca, Trường Sơn, Shotguns… được phát hành đều đặn.

Ở miền Nam, với sự tự do, đa dạng hơn trong sáng tác nghệ thuật, các nhạc sĩ đã viết các ca khúc thuộc nhiều thể loại. Dòng nhạc tiền chiến được Cung Tiến, Phạm Đình Chương tiếp tục. Một số nhạc sĩ trẻ như Ngô Thụy Miên, Từ Công Phụng, Lê Uyên Phương, Vũ Thành An sáng tác các bản tình ca mới. Dòng “nhạc vàng” xuất hiện với các tên tuổi tiêu biểu Hoàng Thi Thơ, Trúc Phương, Lam Phương. Văn hóa Âu Mỹ tràn ngập miền Nam dẫn đến sự hình thành dòng nhạc trẻ. Bên cạnh đó là các phong trào Du ca và dòng nhạc phản chiến. Một nhạc sĩ tiêu biểu cho dòng nhạc phản chiến này và cả tình ca là Trịnh Công Sơn.

Một điểm khác biệt giữa âm nhạc miền Bắc và miền Nam khi đó là trong khi ở miền Bắc, các ca khúc chỉ được phát trên đài phát thanh, qua các buổi biểu diễn của những đội văn công… thì tại miền Nam, âm nhạc hình thành một thị trường sôi động với nhiều hãng băng đĩa. Các ca khúc được phát trên sóng phát thanh, truyền hình, được trình diễn tại các vũ trường, phòng trà và các đại nhạc hội.

Những người đi đầu trong việc sản xuất băng đĩa có thể kể đến Phạm Mạnh Cương, Nguyễn Văn Đông, Tùng Giang… Những băng nhạc Sơn ca, Trường Sơn, Nhã ca, Nhạc trẻ, Shotguns, Sóng nhạc… được phát hành đều đặn. Với lợi nhuận từ các băng nhạc, tập nhạc, các nhạc sĩ nổi tiếng có được thu nhập rất cao.

Phòng trà và vũ trường là hai điểm trình diễn phổ biến của Sài Gòn giai đoạn đó. Những phòng trà như Đêm Màu Hồng, Queen Bee… là điểm yêu thích của nhiều khán giả nghe nhạc.

Từ năm 1965, Tân nhạc ở Saigon bắt đầu được giới kinh doanh phân cấp và chia thị trường. Cùng lúc, làn sóng thiết bị âm thanh (Tape Recorder của Teac, Akai , Sony. Ampli Loa của Sansui , Kenwood, Pioneer) theo chân Quân đội Mỹ… xâm nhập đời sống nhiều gia đình cộng với sự xuất hiện của đài Truyền hình và sự trở lại của các Phòng trà Hộp đêm, Vũ trường…thì… Tình hình sinh hoạt này bỗng nhiên “hot” hơn bao giờ hết!


– Giới Sinh Viên Học Sinh thời 1967 – 1975 yêu thích giọng hát của những Ca sĩ như: Thanh Lan, Khánh Ly, Lệ Thu, Xuân Sơn, Anh Khoa, Jo Marcel, Sĩ Phú, Elvis Phương, Ban 3 Trái táo, Ban Phượng Hoàng, v.v… bởi khi hát, họ thường chọn những nhạc phẩm đương đại, thời thượng, mang âm hưởng quốc tế.


– Giới thính giả trung lưu “sồn sồn” lại thích nghe Thanh Thúy, Minh Hiếu, Phương Dung, Hoàng Oanh, Thanh Tuyền, Túy Hồng, Nhật Trường, Thái Châu họ chuyên hát những nhạc phẩm “trung dung “nẳm giữa nghệ thuật và thị hiếu. Còn lại các ca sĩ như Chế Linh, Duy Khánh, Hùng Cường, Mai Lệ Huyền, Phương Hồng Quế, Sơn Ca, Giang Tử, Trang Thanh Lan, Trang Mỹ Dung, Thiên Trang v.v… hát các bài Bolero được soạn theo kiểu tiểu thuyết lá cải như: Con đường xưa em đi, Chuyện tình Lan và Điệp, Nhẫn cỏ cho em, Đồi thông hai mộ, Rước tình về với quê hương v.v… được giới bình dân rất ưa thích. (“nhạc sến”).


Làm băng nhạc phải nhạy bén với lớp người thưởng ngoạn do vậy thị trường có khá nhiều nhãn hiệu băng nhạc:


– Băng Shotguns dành cho lớp người khá giả thích nhạc phòng trà
– Băng Thanh Thúy dành cho mọi tầng lớp khán thính giả.
– Băng Tiếng hát đôi mươi dành cho lính và người yêu của lính
– Băng Tơ Vàng của Văn Phụng Châu Hà, quy tụ những ca sĩ di cư từ đất Bắc như Duy Trác, Anh Ngọc ,Châu Hà, Kim Tước, Thái Thanh, Sĩ Phú qua những nhạc phẩm tiền chiến của Văn Cao, Đoàn Chuẩn, Từ Linh, Dương Thiệu Tước, Nghiêm Phú Phi, Phạm Duy, Phạm Đình Chương… dành cho những người yêu nghệ thuật tiền chiến
– Băng “Nhạc trẻ” của Jo Marcel, Trường Kỳ, Tùng Giang, Kỳ Phát, Vũ xuân Hùng dành cho giới trẻ thích Cafe, nhảy nhót!


Có một Băng Nhạc được thâu trong một Studio thiết bị sơ sài cùng tiếng guitar mộc của tác giả ở Thủ Đức, nhưng được tiêu thụ rất mạnh: đó là Băng nhạc Tình Ca Trịnh Công Sơn với tiếng hát ma quái Khánh Ly vào năm 1967 dưới bàn tay phù thủy của Nhạc Sĩ Nam Lộc – chủ nhân Cafe Gió đường Võ Tánh – và Trịnh Xuân Tịnh em ruột TCS nhưng sàn phẩm này không đạt hiệu quả kinh doanh… vì vấn nạn sang băng tự do, mà Saigon lúc đó chưa có Luật tác quyền cho Băng nhạc từ tính (Magné)

LÃNG DU CA

NO COMMENTS